ฟรีแลนซ์และเจ้าของกิจการ ควรทำประกันอะไรบ้าง? เรียงลำดับตามความจำเป็น
ฟรีแลนซ์และเจ้าของกิจการไม่มีประกันกลุ่มหรือกองทุนสำรองเลี้ยงชีพจากนายจ้าง ต้องสร้างสวัสดิการเอง ดูว่าควรเริ่มจากประกันอะไร จ่ายเบี้ยอย่างไรเมื่อรายได้ไม่แน่นอน และใช้สิทธิลดหย่อนภาษีให้คุ้ม
การเป็นฟรีแลนซ์หรือเจ้าของกิจการให้อิสระเรื่องเวลาและรายได้ แต่สิ่งที่หายไปพร้อมกับการลาออกจากงานประจำคือ สวัสดิการ ทั้งประกันกลุ่ม ค่ารักษาพยาบาล และกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ วันที่ป่วยหรือหยุดงาน รายได้ก็หยุดทันที
สิ่งที่ฟรีแลนซ์ไม่มี เทียบกับพนักงานประจำ
| สวัสดิการ | พนักงานประจำ | ฟรีแลนซ์ / เจ้าของกิจการ |
|---|---|---|
| ประกันสุขภาพกลุ่ม | ✅ บริษัทจ่ายให้ | ❌ ต้องทำเอง |
| ประกันชีวิตกลุ่ม | ✅ มักมี | ❌ ต้องทำเอง |
| ลาป่วยได้เงินเดือน | ✅ | ❌ ไม่ทำงาน = ไม่มีรายได้ |
| กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ | ✅ บริษัทสมทบ | ❌ ต้องออมเอง |
| ประกันสังคม | มาตรา 33 | มาตรา 39 หรือ 40 (สิทธิน้อยกว่า) |
ลำดับความจำเป็น: เริ่มจากอะไรก่อน
1. เงินสำรองฉุกเฉิน 6–12 เดือน
รายได้ฟรีแลนซ์ขึ้นลงตามงาน ควรมีเงินสำรองมากกว่าพนักงานประจำ อย่างน้อย 6 เดือน ของค่าใช้จ่าย เงินก้อนนี้ยังช่วยให้จ่ายเบี้ยประกันได้ต่อเนื่องในเดือนที่งานน้อย
2. ประกันสุขภาพ — สำคัญที่สุด
ค่ารักษาพยาบาลก้อนใหญ่คือสิ่งที่ทำลายเงินออมของฟรีแลนซ์ได้เร็วที่สุด เพราะไม่มีประกันกลุ่มมารองรับ
- เลือก วงเงินค่ารักษาที่พอกับโรงพยาบาลที่ใช้จริง
- ถ้างบจำกัด เน้นผู้ป่วยใน (IPD) ก่อน OPD เป็นส่วนเสริม
- ทำตอนยังสุขภาพดี — ยิ่งอายุมากหรือมีโรคประจำตัว ยิ่งทำยาก
ดู เลือกประกันสุขภาพอย่างไร ให้คุ้มครองพอ และ ประกันโรคร้ายแรง vs ประกันสุขภาพ
3. ชดเชยรายได้เมื่อหยุดงาน
พนักงานประจำลาป่วยยังได้เงินเดือน แต่ฟรีแลนซ์ไม่ได้ ตัวช่วยที่ควรพิจารณา
- ค่าชดเชยรายวันเมื่อนอนโรงพยาบาล (HB) — ได้เงินเป็นรายวันตามจำนวนวันที่นอนโรงพยาบาล
- ประกันโรคร้ายแรง — ได้เงินก้อนเมื่อตรวจพบ ใช้ทดแทนรายได้ช่วงพักรักษาตัวยาว
- ประกันอุบัติเหตุ — ถ้างานต้องเดินทางบ่อย
4. ประกันชีวิต — ถ้ามีคนพึ่งพิงหรือมีหนี้
ถ้าไม่มีใครพึ่งพารายได้และไม่มีหนี้ ประกันชีวิตยังไม่ใช่ลำดับแรก แต่ถ้ามี ลูก พ่อแม่ที่ต้องดูแล หรือหนี้บ้าน หนี้ธุรกิจ ควรมีทุนประกันพอให้ครอบครัวไม่ต้องรับภาระแทน
- งบน้อย ต้องการทุนสูง → ประกันชีวิตแบบชั่วระยะเวลา
- ต้องการคุ้มครองตลอดชีวิตหรือส่งต่อมรดก → ประกันชีวิตแบบตลอดชีพ
คำนวณทุนที่เหมาะสมได้ที่ ควรทำประกันชีวิตเท่าไร และเทียบแบบประกันที่ ตลอดชีพ vs ชั่วระยะเวลา
5. เกษียณ — สร้างกองทุนแทน PVD
ฟรีแลนซ์ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ต้องออมเกษียณเอง ทางเลือกที่ได้สิทธิลดหย่อนภาษีด้วย ได้แก่ ประกันบำนาญ (รายได้การันตีหลังเกษียณ) และ RMF / Thai ESG (ส่วนลงทุน) ดู ประกันบำนาญ vs RMF vs Thai ESG
ประกันสังคม: ฐานที่ไม่ควรมองข้าม
| มาตรา 39 | มาตรา 40 | |
|---|---|---|
| ใครสมัครได้ | เคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 มาก่อน | อาชีพอิสระทั่วไป |
| เงินสมทบ | ประมาณ 432 บาท/เดือน | 70 / 100 / 300 บาท/เดือน ตามทางเลือก |
| รักษาพยาบาล | ✅ ตามโรงพยาบาลที่เลือก | ❌ ใช้สิทธิบัตรทอง |
| เงินชดเชยขาดรายได้ / ชราภาพ | ✅ | บางทางเลือก |
ประกันสังคมเป็น ฐานขั้นต่ำ ราคาไม่แพง แต่ไม่ได้แทนประกันสุขภาพเอกชน
จ่ายเบี้ยอย่างไรเมื่อรายได้ไม่แน่นอน
- รวมเบี้ยทุกกรมธรรม์ไม่ควรเกิน 10–15% ของรายได้เฉลี่ย เพื่อไม่ให้เป็นภาระ
- ใช้รายได้เฉลี่ย 12 เดือน ในการวางงบ ไม่ใช่เดือนที่ดีที่สุด
- เลือกงวดจ่ายให้ตรงกับจังหวะรายได้ — ดู จ่ายเบี้ยรายเดือนหรือรายปี
- ตั้งตัดบัตรหรือหักบัญชีอัตโนมัติ ป้องกันลืมจ่ายจนกรมธรรม์ขาดผล
ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีให้คุ้ม
ฟรีแลนซ์เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเหมือนพนักงาน และ ใช้สิทธิลดหย่อนเบี้ยประกันได้เหมือนกัน
| ประเภท | สิทธิลดหย่อน |
|---|---|
| ประกันชีวิต | ไม่เกิน 100,000 บาท |
| ประกันสุขภาพตัวเอง | ไม่เกิน 25,000 บาท (รวมกับประกันชีวิตไม่เกิน 100,000 บาท) |
| ประกันบำนาญ | 15% ของรายได้ ไม่เกิน 200,000 บาท (รวมกองทุนเกษียณอื่นไม่เกิน 500,000 บาท) |
| ประกันสุขภาพพ่อแม่ | ไม่เกิน 15,000 บาท |
ฟรีแลนซ์ที่รายได้สูง ฐานภาษีสูง สิทธิลดหย่อนจึงประหยัดภาษีได้มาก ดูรายละเอียดที่ ประกันลดหย่อนภาษี 2569
เจ้าของกิจการที่เป็นนิติบุคคล
ถ้าจดทะเบียนเป็น บริษัทจำกัด หรือ ห้างหุ้นส่วนจำกัด มีทางเลือกเพิ่ม คือ ประกันคีย์แมน ที่บริษัทจ่ายเบี้ยให้กรรมการ และนำเบี้ยไปเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัทตามเงื่อนไข อ่าน ประกันคีย์แมน ช่วยธุรกิจอย่างไร
สรุป
ฟรีแลนซ์ต้องเป็น ฝ่ายบุคคลของตัวเอง เริ่มจากเงินสำรอง ประกันสุขภาพ และชดเชยรายได้ แล้วค่อยเพิ่มประกันชีวิตและแผนเกษียณตามภาระที่มี
อยากได้แผนประกันที่เหมาะกับรายได้ที่ไม่แน่นอนของคุณ ปรึกษาได้ที่ ประกันสุขภาพ หรือ วางแผนเกษียณ ฟรี
คำถามที่พบบ่อย
รายได้ไม่แน่นอน ควรจ่ายเบี้ยรายเดือนหรือรายปี?
ถ้ามีเงินก้อนจากงานใหญ่ จ่ายรายปีมักถูกกว่ารวมรายเดือน แต่ถ้ากระแสเงินไม่สม่ำเสมอ จ่ายรายเดือนช่วยลดความเสี่ยงที่จะจ่ายไม่ไหวแล้วกรมธรรม์ขาดผล ควรเลือกแบบที่ไม่ทำให้เงินสำรองฉุกเฉินลดลง
ฟรีแลนซ์ควรสมัครประกันสังคมไหม?
ควร มาตรา 40 จ่ายเงินสมทบไม่สูงและมีเงินทดแทนบางกรณี ส่วนคนที่เคยเป็นพนักงานประจำมาก่อน อาจเลือกต่อมาตรา 39 ที่ได้สิทธิรักษาพยาบาลด้วย ทั้งนี้ประกันสังคมเป็นฐาน ไม่ได้แทนประกันสุขภาพเอกชน
เปิดบริษัทแล้ว ทำประกันในนามบริษัทได้ไหม?
ถ้าเป็นนิติบุคคล เช่น บริษัทจำกัด หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด ทำประกันคีย์แมนให้กรรมการได้ และนำเบี้ยไปเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัทตามเงื่อนไข แต่ถ้าเป็นกิจการบุคคลธรรมดา ทำในนามตัวเองแล้วใช้สิทธิลดหย่อนส่วนบุคคล
อยากได้คำแนะนำที่เหมาะกับคุณ?
ปรึกษาฟรี ไม่มีข้อผูกมัด
เขียนโดย
นางสาว จิราพร พึงรุ่งเรืองวัฒนา
ผู้บริหารตัวแทน บริษัทซัมซุงประกันชีวิต (SLI)
ใบอนุญาตตัวแทนประกันชีวิตเลขที่ 6701028909 · ตรวจสอบกับ คปภ.
แหล่งอ้างอิง
ข้อมูลในบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล ผู้ขอเอาประกันภัยควรทำความเข้าใจรายละเอียดความคุ้มครองและเงื่อนไขก่อนตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง